Bối cảnh lịch sử
Biểu đồ nến có nguồn gốc từ Nhật Bản vào thế kỷ 18, được phát triển bởi một thương nhân buôn gạo để phân tích tâm lý thị trường và dự đoán biến động giá.
Theo thời gian, phương pháp lập biểu đồ này đã phát triển thành tiêu chuẩn toàn cầu để phân tích hành vi thị trường và hành động giá.

1. Cấu tạo của một cây nến
Hiểu rõ cấu trúc của một cây nến là nền tảng để giải thích hành động giá. Mỗi cây nến đại diện cho biến động giá của một tài sản trong một khoảng thời gian cụ thể (ví dụ: một phút, một giờ hoặc một ngày).
Một cây nến bao gồm hai thành phần chính:
- Thân nến
- Bóng nến (râu nến)
Thân nến
Thân nến là phần hình chữ nhật dày của cây nến.
Nó hiển thị sự chênh lệch giữa giá mở cửa và giá đóng cửa của khoảng thời gian được chọn.
- Khi giá đóng cửa cao hơn giá mở cửa, nó được gọi là nến tăng giá (bullish candle) và thường có màu xanh lục hoặc trắng. Điều này cho thấy giá đã tăng trong khoảng thời gian đó.
- Khi giá đóng cửa thấp hơn giá mở cửa, nó được gọi là nến giảm giá (bearish candle) và thường có màu đỏ hoặc đen, biểu thị sự sụt giảm giá.
Bóng nến (râu nến)
Các bóng nến (những đường mỏng ở trên và dưới thân nến) đại diện cho các mức giá cao nhất và thấp nhất được giao dịch trong cùng khoảng thời gian.
- Bóng nến trên kéo dài từ đỉnh của thân nến đến mức giá cao nhất của khoảng thời gian đó.
- Bóng nến dưới kéo dài từ đáy của thân nến đến mức giá thấp nhất.
Kết hợp cùng nhau, thân nến và bóng nến cung cấp cái nhìn sâu sắc có giá trị về tâm lý thị trường, sự biến động và sự cân bằng giữa người mua và người bán.
2. Nến tăng giá dài
Một cây nến tăng giá dài có đặc điểm là thân nến lớn màu xanh lục với bóng nến ngắn hoặc không có bóng nến.
Mô hình này chỉ ra rằng người mua đã chiếm ưu thế trong suốt phiên giao dịch, đóng cửa ở mức giá cao hơn đáng kể so với mức mở cửa.
Nó thường xuất hiện:
- Trong một xu hướng tăng, xác nhận sức mạnh tăng giá.
- Ở cuối một xu hướng giảm, báo hiệu một khả năng đảo chiều tăng giá.
Ý nghĩa: Tăng giá

3. Nến giảm giá dài
Một cây nến giảm giá dài được thể hiện bằng một thân nến lớn màu đỏ với bóng nến tối thiểu hoặc không có.
Nó cho thấy người bán đã kiểm soát hành động giá, đóng cửa ở mức thấp hơn đáng kể so với giá mở cửa.
Mô hình này thường:
- Xác nhận sức mạnh trong một xu hướng giảm.
- Cho thấy một khả năng đảo chiều giảm giá nếu xuất hiện gần đỉnh của một xu hướng tăng.
Ý nghĩa: Giảm giá

4. Nến Doji
Nến Doji hình thành khi giá mở cửa và giá đóng cửa gần như giống hệt nhau, tạo ra một thân nến nhỏ hoặc không có thân nến và bóng nến dài ở cả hai bên.
Mô hình này đại diện cho sự lưỡng lự của thị trường, nơi không có người mua hay người bán nào thiết lập được sự kiểm soát rõ ràng.
Ý nghĩa: Khả năng đảo chiều tăng giá hoặc giảm giá
Các dạng nến Doji phổ biến:
Ý nghĩa: Tạm dừng hoặc đảo chiều
| Loại | Mô tả | Hàm ý điển hình |
| Nến Doji chuồn chuồn (Dragonfly Doji) | Bóng nến dưới dài, không có bóng nến trên | Cho thấy sự đảo chiều tăng giá |
| Nến Doji bia mộ (Gravestone Doji) | Bóng nến trên dài, không có bóng nến dưới | Cho thấy sự đảo chiều giảm giá |
| Nến Doji chân dài (Long-Legged Doji) | Bóng nến trên và dưới dài | Chỉ ra sự lưỡng lự cao của thị trường |

5. Nến búa (Hammer)
Nến búa có thân nến nhỏ nằm gần đỉnh của phạm vi nến và một bóng nến dưới dài, dài ít nhất gấp đôi thân nến, với bóng nến trên tối thiểu hoặc không có.
Nó phản ánh một tình huống trong đó người bán ban đầu đẩy giá xuống thấp hơn, nhưng người mua đã giành lại quyền kiểm soát và đẩy giá lên lại vào lúc đóng cửa.
Mô hình này thường chỉ ra:
- Sự đảo chiều tăng giá khi nó xuất hiện ở đáy của một xu hướng giảm.
- Tín hiệu tiếp diễn trong một xu hướng tăng.
Ý nghĩa: Đảo chiều tăng giá

6. Nến người treo cổ (Hanging Man)
Mô hình nến người treo cổ giống với nến búa nhưng hình thành sau một xu hướng tăng.
Nó có thân nến nhỏ gần đỉnh và một bóng nến dưới dài, cho thấy áp lực bán đang xuất hiện ngay cả khi giá đóng cửa gần mức mở cửa.
Mô hình này thường chỉ ra:
- Người mua đang mất dần sức mạnh
- Người bán đang bắt đầu chiếm ưu thế
Ý nghĩa: Đảo chiều giảm giá

7. Nến con quay (Spinning Top)
Nến con quay có thân nến nhỏ với bóng nến trên và dưới dài, giống với nến Doji nhưng có nhiều biến động giá hơn một chút.
Nó đại diện cho sự giằng co giữa người mua và người bán dẫn đến một phạm vi đóng cửa hẹp.
Mô hình này thường chỉ ra:
- Sự lưỡng lự hoặc sự tạm dừng tạm thời trong hướng đi của thị trường
- Thường diễn ra trước một đợt phá vỡ hoặc đảo chiều.
Ý nghĩa: Tạm dừng hoặc đảo chiều

8. Nến Marubozu tăng giá
Nến Marubozu tăng giá có đặc điểm là thân nến dài màu xanh lục không có bóng nến trên hoặc dưới.
Giá mở cửa bằng giá thấp nhất và giá đóng cửa bằng giá cao nhất, biểu thị rằng người mua đã duy trì quyền kiểm soát hoàn toàn từ đầu đến cuối.
Mô hình này thường chỉ ra:
- Tâm lý tăng giá mạnh
- Thường thấy trong giai đoạn đầu của một xu hướng tăng hoặc trong các giai đoạn tiếp diễn mạnh mẽ của thị trường
Ý nghĩa: Tăng giá

9. Nến Marubozu giảm giá
Nến Marubozu giảm giá có đặc điểm là thân nến dài màu đỏ không có bóng nến.
Giá mở cửa bằng giá cao nhất và giá đóng cửa bằng giá thấp nhất, cho thấy áp lực bán không bị gián đoạn trong suốt thời gian đó.
Mô hình này thường chỉ ra:
- Sự kiểm soát dứt khoát của người bán
- Thường được quan sát thấy ở các thị trường có xu hướng giảm hoặc như một sự xác nhận cho sự tiếp diễn giảm giá
Ý nghĩa: Giảm giá


